เคธंเคธ्เคฎเคฐเคฃ
*เคชुเคฐुเคทों เคो เคเคญी เคจเคนीं เคฎिเคฒी เคถुเคญเคाเคฎเคจाเคँ*
เคธाเคฒ เคे เคคीเคธเคตें เคฌเคธंเคค เคชเคฐ เคเคก़ा เคนूँ। เคเคฎ्เคฐ เคे เคเคธ เคฎोเคก़ เคชเคฐ เคเคฌ เคชीเคे เคฎुเคก़เคเคฐ เคฆेเคเคคा เคนूँ เคคो เคฏाเคฆों เคी เคเค เคชเคเคกंเคกिเคฏाँ เคฆिเคाเค เคฆेเคคी เคนैं - เคธ्เคूเคฒ เคे เคฆिเคจ, เคॉเคฒेเค เคी เคฌเคนเคธें, เค
เค़เคฌाเคฐों เคी เคเคคเคฐเคจें, เคเคฐ เคธเคฎाเค เคे เคฌเคฆเคฒเคคे เคฐंเค। เคฒेเคिเคจ เคเคจ เคธเคฌเคे เคฌीเค เคเค เคฌाเคค เคฎुเคे เคฌाเคฐ-เคฌाเคฐ เคฏाเคฆ เคเคคी เคนै เคि เคฎैंเคจे เคเคญी เคिเคธी เคฎंเค เคो เคชुเคฐुเคทों เคे เคจाเคฎ เคชเคฐ เคธเคเคคे เคจเคนीं เคฆेเคा।
เคนเคฐ เคธाเคฒ เคฎाเคฐ्เค เคा เคฎเคนीเคจा เคเคคा เคนै เคเคฐ เค
เค़เคฌाเคฐ เคुเคฒाเคฌी เคนो เคाเคคे เคนैं। เคชเคจ्เคจों เคชเคฐ เคฌเคก़े-เคฌเคก़े เค
เค्เคทเคฐों เคฎें เคฒिเคा เคนोเคคा เคนै - เคฎเคนिเคฒा เคฆिเคตเคธ เคตिเคถेเคทांเค। เคคเคธ्เคตीเคฐें, เคฒेเค, เคเคตिเคคाเคँ, เคธंเคเคฐ्เคท เคी เคเคนाเคจिเคฏाँ - เคธเคฌ เคुเค เคฎเคนिเคฒाเคं เคे เคจाเคฎ। เคฏเคน เคธเคฌ เคฆेเคเคเคฐ เค
เค्เคा เคญी เคฒเคเคคा เคนै, เค्เคฏोंเคि เคเคคिเคนाเคธ เคฎें เคฎเคนिเคฒाเคं เคจे เคฌเคนुเคค เค
เคจ्เคฏाเคฏ เคธเคนा เคนै เคเคฐ เคเคจเคी เคเคชเคฒเคฌ्เคงिเคฏों เคो เคธเคฎ्เคฎाเคจ เคฎिเคฒเคจा เคाเคนिเค।
เคฒेเคिเคจ เคเคธी เคญीเคก़ เคฎें เคเคนीं เคเค เคोเคा-เคธा เคธเคตाเคฒ เคฎเคจ เคฎें เคเค เคคा เคนै - เค्เคฏा เคเคญी เคिเคธी เค
เค़เคฌाเคฐ เคे เคोเคจे เคฎें เคชुเคฐुเคทों เคे เคฒिเค เคญी เคोเค เคोเคा-เคธा เคॉเคฒเคฎ เคฒिเคा เคเคฏा?
เคฎुเคे เคฏाเคฆ เคจเคนीं เคชเคก़เคคा।
*เคฎเคนिเคฒा เคฆिเคตเคธ เคी เคเคคिเคนाเคธिเค เคชृเคท्เค เคญूเคฎि*
เคฆुเคจिเคฏा เคญเคฐ เคฎें 8 เคฎाเคฐ्เค เคो เคฎเคจाเคฏा เคाเคจे เคตाเคฒा เค
ंเคคเคฐ्เคฐाเคท्เค्เคฐीเคฏ เคฎเคนिเคฒा เคฆिเคตเคธ (International Women's Day) เคेเคตเคฒ เคเค เคเคค्เคธเคต เคจเคนीं, เคฌเคฒ्เคि เคเค เคเคคिเคนाเคธिเค เคธंเคเคฐ्เคท เคी เคฏाเคฆ เคญी เคนै। เคเคธเคा เคธंเคฌंเคง เคตเคฐ्เคท เคฐเคถिเคฏเคจ เคตिเคฎेंเคธ เคฌ्เคฐेเคก เคंเคก เคชीเคธ เคธ्เค्เคฐाเคเค (Russian Women’s Bread and Peace Strike) เคธे เคोเคก़ा เคाเคคा เคนै। เคเคธ เคธเคฎเคฏ เคฐूเคธ เคฎें เคช्เคฐเคฅเคฎ เคตिเคถ्เคต เคฏुเคฆ्เคง เคे เคाเคฐเคฃ เคญुเคเคฎเคฐी เคเคฐ เคเค िเคจाเคเคฏाँ เคฌเคข़ เคฐเคนी เคฅीं।
1917 เคฎें เคฐूเคธ เคी เคฎเคนिเคฒाเคं เคจे “เคฐोเคी เคเคฐ เคถांเคคि” เคी เคฎांเค เคो เคฒेเคเคฐ เคนเคก़เคคाเคฒ เคถुเคฐू เคी। เคฏเคน เคนเคก़เคคाเคฒ เคूเคฒिเคฏเคจ เคैเคฒेंเคกเคฐ เคे เค
เคจुเคธाเคฐ 23 เคซเคฐเคตเคฐी เคो เคถुเคฐू เคนुเค เคฅी, เคो เค्เคฐेเคोเคฐिเคฏเคจ เคैเคฒेंเคกเคฐ เคे เคนिเคธाเคฌ เคธे 8 เคฎाเคฐ्เค เคฌเคจเคคा เคนै। เคฏเคนी เคเคเคจा เคฌाเคฆ เคฎें เค
ंเคคเคฐเคฐाเคท्เค्เคฐीเคฏ เคฎเคนिเคฒा เคฆिเคตเคธ เคी เคช्เคฐेเคฐเคฃा เคฌเคจी।
เคญाเคฐเคค เคฎें เคญी เคฎเคนिเคฒाเคं เคे เคธเคฎ्เคฎाเคจ เคฎें เคเค เคเคฐ เคฆिเคจ เคฎเคจाเคฏा เคाเคคा เคนै - 13 เคซเคฐเคตเคฐी, เคिเคธे เคฐाเคท्เคीเคฏ เคฎเคนिเคฒा เคฆिเคตเคธ (National Women's Day) เคเคนा เคाเคคा เคนै। เคฏเคน เคฆिเคจ เคญाเคฐเคค เคी เคฎเคนाเคจ เคเคตเคฏिเคค्เคฐी เคเคฐ เคธ्เคตเคคंเคค्เคฐเคคा เคธेเคจाเคจी เคธเคฐोเคเคจी เคจाเคฏเคกू (Sarojini Naidu) เคी เคเคฏंเคคी เคी เคธ्เคฎृเคคि เคฎें เคฎเคจाเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคเคคिเคนाเคธ เคฎें เคฏเคน เคธเคฌ เคฆेเคเคเคฐ เคฒเคเคคा เคนै เคि เคฎเคนिเคฒाเคं เคे เคธंเคเคฐ्เคท เคो เคฏाเคฆ เคฐเคเคจे เคे เคฒिเค เคธเคฎाเค เคจे เคฆिเคจ เคคเคฏ เคिเค, เคช्เคฐเคคीเค เคฌเคจाเค เคเคฐ เคฎंเค เคญी เคฆिเค।
*เคซिเคฐ เคชुเคฐुเคท เคฆिเคตเคธ เค्เคฏों เคจเคนीं?*
เคฏเคน เคช्เคฐเคถ्เคจ เคฎेเคฐे เคฎเคจ เคฎें เคเค เคฌाเคฐ เคเคฏा।
เค्เคฏा เคเคธा เคจเคนीं เคนो เคธเคเคคा เคฅा เคि เคिเคธी เคเคคिเคนाเคธिเค เคเคเคจा เคो เคฏाเคฆ เคเคฐเคे เคญाเคฐเคค เคฎें เคญी เคฐाเคท्เค्เคฐीเคฏ เคชुเคฐुเคท เคฆिเคตเคธ เคฌเคจाเคฏा เคाเคคा?
เคญाเคฐเคค เคे เคเคคिเคนाเคธ เคฎें เคญी เคเค เคเคธे เคंเคฆोเคฒเคจ เคนुเค เคिเคจเคฎें เค
เคงिเคเคคเคฐ เคชुเคฐुเคท เคนी เคธเคก़เคों เคชเคฐ เคเคคเคฐे।
1917 เคฎें เคंเคชाเคฐเคฃ เคธเคค्เคฏाเค्เคฐเคน (Champaran Satyagraha) เคนुเค, เคिเคธเคा เคจेเคคृเคค्เคต เคฎเคนाเคค्เคฎा เคांเคงी (Mahatma Gandhi) เคจे เคिเคฏा। เคฌिเคนाเคฐ เคे เคंเคชाเคฐเคฃ เคฎें เคिเคธाเคจों เคจे เค
ंเค्เคฐेเค़ों เคे เคเคฐ्เคฅिเค เคถोเคทเคฃ เคे เคिเคฒाเคซ เคเคตाเค़ เคเค ाเค। เคฏเคน เคंเคฆोเคฒเคจ เคेเคตเคฒ เคเค เคฐाเคเคจीเคคिเค เคเคเคจा เคจเคนीं เคฅा, เคฌเคฒ्เคि เคिเคธाเคจों เคे เคธเคฎ्เคฎाเคจ เคเคฐ เคीเคตเคจ เคे เค
เคงिเคाเคฐ เคा เคธंเคเคฐ्เคท เคฅा।
เคเคธी เคคเคฐเคน 1946 เคธे 1951 เคे เคฌीเค เคคेเคฒंเคाเคจा เคฐेเคฌेเคฒिเคฏเคจ (Telangana Rebellion) เคนुเค। เคคेเคฒंเคाเคจा เคे เคिเคธाเคจों เคเคฐ เคฎเคเคฆूเคฐों เคจे เค़เคฎींเคฆाเคฐी เค
เคค्เคฏाเคाเคฐ เคเคฐ เคญूเค-เคเคฐीเคฌी เคे เคिเคฒाเคซ เคตिเคฆ्เคฐोเคน เคिเคฏा।
เคเคฐ เคจ เคाเคจे เคिเคคเคจी เคนी เคคाเคฐीเคों เคो เคถाเคฎिเคฒ เคिเคฏा เคा เคธเคเคคा เคนै....
เคฏे เคธंเคเคฐ्เคท เคญी “เคฐोเคी” เคเคฐ “เคीเคตเคจ” เคी เคฎांเค เคนी เคฅे। เคฒेเคिเคจ เคเคจ เคเคเคจाเคं เคे เคจाเคฎ เคชเคฐ เคोเค เคฐाเคท्เค्เคฐीเคฏ เคชुเคฐुเคท เคฆिเคตเคธ เคจเคนीं เคฌเคจा।
*เคเคคिเคนाเคธ เคा เคฆूเคธเคฐा เคธเค*
เคธเค เคฏเคน เคญी เคนै เคि เคเคคिเคนाเคธ เคा เคเค เคाเคฒा เคชเค्เคท เคญी เคฐเคนा เคนै।
เคธเคฆिเคฏों เคคเค เคธเคฎाเค เคฎें เคฎเคนिเคฒाเคं เคे เคธाเคฅ เค
เคจ्เคฏाเคฏ เคนुเค। เคเค เคฌाเคฐ เคชुเคฐुเคทों เคจे เคนी เคชเคฐंเคชเคฐाเคं เคเคฐ เคธाเคฎाเคिเค เคจिเคฏเคฎों เคे เคจाเคฎ เคชเคฐ เคเคจ्เคนें เคฆเคฌाเคฏा। เคเคนीं เคธเคคी เคช्เคฐเคฅा เคฅी, เคเคนीं เคฌाเคฒ เคตिเคตाเคน, เคเคนीं เคถिเค्เคทा เคธे เคตंเคिเคค เคฐเคा เคเคฏा, เคเคฐ เคเคนीं-เคเคนीं เคคो เคญ्เคฐूเคฃ เคนเคค्เคฏा เคคเค เคी เคเคเคจाเคँ เคนुเคं।
เคฏเคน เคญी เคธเค เคนै เคि เคเคธ เค
เคจ्เคฏाเคฏ เคो เคเคค्เคฎ เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคเค เคชुเคฐुเคท เคนी เคเคे เคเค।
เคเคจ्เคจीเคธเคตीं เคธเคฆी เคฎें เคฐाเคा เคฐाเคฎ เคฎोเคนเคจ เคฐाเคฏ (Raja Ram Mohan Roy) เคจे เคธเคคी เคช्เคฐเคฅा เคे เคिเคฒाเคซ เคเคตाเค़ เคเค ाเค।
เคเคถ्เคตเคฐ เคंเคฆ เคตिเคฆ्เคฏाเคธाเคเคฐ (Ishwar Chandra Vidyasagar) เคจे เคตिเคงเคตा เคตिเคตाเคน เคा เคธเคฎเคฐ्เคฅเคจ เคिเคฏा เคเคฐ เคฌाเคฒ เคตिเคตाเคน เคा เคตिเคฐोเคง เคिเคฏा।
เค्เคฏोเคคिเคฐाเคต เคซुเคฒे (Jyotirao Phule) เคจे เคฎเคนिเคฒाเคं เคी เคถिเค्เคทा เคे เคฒिเค เคाเคฎ เคिเคฏा เคเคฐ เค
เคชเคจी เคชเคค्เคจी เคธाเคตिเคค्เคฐीเคฌाเค เคซुเคฒे เคे เคธाเคฅ เคฎिเคฒเคเคฐ เคชเคนเคฒा เคฒเคก़เคिเคฏों เคा เคธ्เคूเคฒ เคोเคฒा।
เคเคฐ เคซिเคฐ เคญीเคฎ เคฐाเคต เค
เคฎ्เคฌेเคกเคเคฐ (B. R. Ambedkar) เคจे เคฎเคนिเคฒाเคं เคे เค
เคงिเคाเคฐों เคे เคฒिเค เคนिंเคฆू เคोเคก เคฌिเคฒ เคैเคธे เคธुเคงाเคฐों เคा เคธเคฎเคฐ्เคฅเคจ เคिเคฏा।
เค
ंเคคเคฐเคฐाเคท्เค्เคฐीเคฏ เคธ्เคคเคฐ เคชเคฐ เคญी เคเค เคชुเคฐुเคท เคिंเคคเคों เคจे เคฎเคนिเคฒाเคं เคी เคธเคฎाเคจเคคा เคी เคตเคाเคฒเคค เคी।
เคॉเคจ เคธ्เคुเค
เคฐ्เค เคฎिเคฒ (John Stuart Mill) เคจे เค
เคชเคจी เคช्เคฐเคธिเคฆ्เคง เคชुเคธ्เคคเค เคฆ เคธเคฌ्เคेเค्เคถเคจ เคเคซ เคตिเคฎेเคจ (The Subjection of Women) เคฎें เคฎเคนिเคฒाเคं เคी เคธเคฎाเคจเคคा เคी เคฌाเคค เคी।
เคซ्เคฐेเคกเคฐिเค เคंเคเคฒ्เคธ (Friedrich Engels) เคจे เคชเคฐिเคตाเคฐ เคเคฐ เคธเคฎाเค เคฎें เคฎเคนिเคฒाเคं เคी เคธ्เคฅिเคคि เคा เคตिเคถ्เคฒेเคทเคฃ เคिเคฏा।
เคाเคฐ्เคฒ เคฎाเคฐ्เค्เคธ (Karl Marx) เคจे เคเคฐ्เคฅिเค เคเคฐ เคธाเคฎाเคिเค เคธเคฎाเคจเคคा เคे เคธिเคฆ्เคงांเคค เคฆिเค।
เคเคฐ เคช्เคฐाเคीเคจ เค्เคฐीเคธ เคे เคฆाเคฐ्เคถเคจिเค Plato เคจे เคญी เคฎเคนिเคฒाเคं เคी เคถिเค्เคทा เคเคฐ เคธเคฎाเคจ เค
เคตเคธเคฐ เคा เคธเคฎเคฐ्เคฅเคจ เคिเคฏा เคฅा। เคเคธเคा เคฎเคคเคฒเคฌ เคฏเคน เคนै เคि เคธเคฎाเค เคे เคฌเคฆเคฒाเคต เคी เคเคนाเคจी เคेเคตเคฒ เคเค เคชเค्เคท เคी เคจเคนीं เคนै।
*เคธเคฎाเค เคा เคฎौเคจ เคชเค्เคท*
เคเค เคญी เคเคฌ เค
เค़เคฌाเคฐ เคोเคฒเคคा เคนूँ เคคो เคชเคจ्เคจे เคोเคทเคฃाเคं เคธे เคญเคฐे เคนोเคคे เคนैं - เคช्เคฐเคงाเคจเคฎंเคค्เคฐी, เคฎुเค्เคฏเคฎंเคค्เคฐी เคเคฐ เคธเคฐเคाเคฐ เคी เคฏोเคเคจाเคं เคी เคเคฌเคฐों เคธे।
เคเคญी-เคเคญी เคธोเคเคคा เคนूँ เคि เคเคจ เคธเคฌเคे เคฌीเค เค
เคเคฐ เคเคนीं เคเค เคोเคा-เคธा เคॉเคฒเคฎ เคญी เคชुเคฐुเคทों เคे เคฌाเคฐे เคฎें เคฒिเคा เคाเค เคคो เคैเคธा เคฒเคेเคा?
เคเคจ เคชुเคฐुเคทों เคे เคฌाเคฐे เคฎें เคो เคฐोเค़ เคฎेเคนเคจเคค เคเคฐเคคे เคนैं - เคฐिเค्เคถा เคเคฒाเคจे เคตाเคฒे, เคेเคค เคฎें เคाเคฎ เคเคฐเคจे เคตाเคฒे, เคฎเคเคฆूเคฐ, เคธैเคจिเค, เคถिเค्เคทเค เคฏा เคตเคน เคชाเคจी-เคชूเคฐी เคฌेเคเคจे เคตाเคฒा เคญैเคฏा เคिเคธเคे เคนाเคฅ เคถाเคฏเคฆ เคธाเคซ़ เคจเคนीं เคนोเคคे, เคฒेเคिเคจ เคตเคน เคชूเคฐे เคชเคฐिเคตाเคฐ เคा เคชेเค เคชाเคฒ เคฐเคนा เคนोเคคा เคนै।
เคธเคฎाเค เคฎें เคชुเคฐुเคทों เคी เคธเคฎเคธ्เคฏाเคं เคชเคฐ เคฌเคนुเคค เคเคฎ เคฌाเคค เคนोเคคी เคนै-
เคเคฐीเคฌी,
เคเคคเคฐเคจाเค เคाเคฎ,
เค
เคชเคฐाเคง เคे เคถिเคाเคฐ เคนोเคจा,
เคฎाเคจเคธिเค เคฆเคฌाเคต।
เคช्เคฐเคคिเคถเคค เคी เคฌเคนเคธों เคฎें เคญी เค
เค्เคธเคฐ เคชुเคฐुเคทों เคा เคिเค्เคฐ เคเคฎ เคฆिเคाเค เคฆेเคคा เคนै।
*เคฌเคฐाเคฌเคฐी เคा เคธเคชเคจा*
เคฎेเคฐी เคฏเคน เคฌाเคค เคฎเคนिเคฒाเคं เคे เคธเคฎ्เคฎाเคจ เคे เคिเคฒाเคซ เคจเคนीं เคนै। เคฎैं เคฏเคน เคญी เคाเคจเคคा เคนूँ เคि เคฎเคนिเคฒाเคं เคจे เคเค िเคจ เคฐाเคธ्เคคा เคคเคฏ เคเคฐเคे เคเค เคो เคธ्เคฅाเคจ เคชाเคฏा เคนै, เคตเคน เคเคจเคे เคธंเคเคฐ्เคท เคा เคชเคฐिเคฃाเคฎ เคนै। เคฒेเคिเคจ เคเค เคธเคตाเคฒ เคซिเคฐ เคญी เคฎเคจ เคฎें เคเค เคคा เคนै - เค्เคฏा เคฌเคฐाเคฌเคฐी เคा เค
เคฐ्เคฅ เคेเคตเคฒ เค
เคฒเค-เค
เคฒเค เคฆिเคตเคธ เคฌเคจाเคจा เคนै? เคเคญी-เคเคญी เคฎुเคे เคฒเคเคคा เคนै เคि เค
เคเคฐ เคธเค เคฎें เคฌเคฐाเคฌเคฐी เคी เคฆुเคจिเคฏा เคฌเคจ เคाเค เคคो เคถाเคฏเคฆ เคिเคธी เคฆिเคตเคธ เคी เคเคฐूเคฐเคค เคนी เคจ เคฐเคนे। เค्เคฏोंเคि เคฆिเคตเคธ เค
เค्เคธเคฐ เคเคจ เคฒोเคों เคे เคฒिเค เคฌเคจाเค เคाเคคे เคนैं เคिเคจ्เคนें เคธเคฎाเค เคฎें เคเคฎเคोเคฐ เคฎाเคจा เคाเคคा เคนै। เคเคฐ เคฎेเคฐा เคธเคชเคจा เคฏเคน เคนै เคि เคจ เคชुเคฐुเคท เคเคฎเคोเคฐ เคนों, เคจ เคฎเคนिเคฒाเคँ।
*เคเค़िเคฐी เคฌाเคค*
เคฎैं เคเคธ เคฆुเคจिเคฏा เคो เคฆेเคเคจा เคाเคนเคคा เคนूँ เคเคนाँ เคธเคฎ्เคฎाเคจ เคिเคธी เคเค เคฆिเคจ เคा เคจเคนीं, เคฌเคฒ्เคि เคนเคฐ เคฆिเคจ เคा เคนिเคธ्เคธा เคนो। เคเคนाँ เค
เค़เคฌाเคฐों เคे เคชเคจ्เคจे เคिเคธी เคเค เคฐंเค เคे เคจ เคนों - เคจ เคुเคฒाเคฌी, เคจ เคจीเคฒे - เคฌเคฒ्เคि เคंเคธाเคจिเคฏเคค เคे เคฐंเค เคธे เคญเคฐे เคนों। เคเคนाँ เคोเค เคฏเคน เคฎเคนเคธूเคธ เคจ เคเคฐे เคि เคเคธเคे เคฒिเค เคฎंเค เคจเคนीं เคธเคा, เคฏा เคเคธเคे เคฒिเค เคोเค เคॉเคฒเคฎ เคจเคนीं เคฒिเคा เคเคฏा। เค्เคฏोंเคि เค
ंเคค เคฎें เคธเคฎाเค เคคเคญी เคเคे เคฌเคข़เคคा เคนै เคเคฌ เคฆोเคจों เคธाเคฅ เคเคฒเคคे เคนैं - เคชुเคฐुเคท เคญी, เคฎเคนिเคฒाเคँ เคญी। เคเคฐ เคถाเคฏเคฆ เคตเคนी เคฆिเคจ เค
เคธเคฒी เคฌเคฐाเคฌเคฐी เคा เคฆिเคจ เคนोเคा।
เคैเคฐ, เคธเคญी เคो เคฎเคนिเคฒा เคฆिเคตเคธ เคी เคนाเคฐ्เคฆिเค เคถुเคญเคाเคฎเคจाเคँ।
-เค
เคจुเคฐाเค เคญเคฐเคค
